دستگاه اتوکلاو یکی از مهم ترین دستگاه ها و تجهیزات آزمایشگاهی می باشد که با استفاده از حرارت بخار آب تحت فشار، برای استریل کردن به کار می رود. اتوکلاو در سترون سازی کاربرد دارد. سترون سازی در واقع همان استریل کردن یا از بین بردن همه ی اشکال حیات (میکروبی) از طریق حرارت بخار آب تحت فشار و یا مواد غیرمتحرک که شامل روش های شیمیایی و غیرشیمیایی است می شود. این دستگاه بیشتر در کاربرد های پزشکی برای انجام استریلزاسیون و در صنایع شیمیایی برای به عمل آمدن پوشش ها و وکلانش لاستیک و سنتز هیدروترمال مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین بهترین وسیله برای استریل کردن ابزارهای مورد استفاده برای پیرسینگ، خالکوبی و داروهای دامپزشکی دارند.  شکل این دستگاه به صورت یک استوانه ی در دار است. در ابعاد صنعتی طول دستگاه های اتوکلاو به 15 متر هم می رسد. دراین مقاله قصد داریم دستگاه اتوکلاو را به صورت دقیق معرفی کنیم و سپس به تشریح کاربرد های آن بپردازیم. با ما همراه باشید.

برای اطلاع دقیق از قیمت های انواع دستگاه اتوکلاو با کارشناسان ما تماس بگیرید

تماس با ما

 

دستگاه اتوکلاو برای مراکز عمومی بهداشت، آزمایشگاه بالینی، تحقیقاتی و میکروبیولوژی که استریل کردن در آن ها اهمیت دارد کاربرد بسیاری دارد، مانند پزشکی، دندان پزشکی و دامپزشکی. در این محیط ها به دلیل اهمیت بهداشت باید تحت هر شرایطی گندزدایی به بهترین نحو ممکن انجام بگیرد.

انواع دستگاه اتوکلاو

دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی

دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی

دستگاه اتوکلاو درون یک محفظه ی بسته است و معمولا در دمای بالاتر از 100 درجه سانتی گراد کار می کند و در همین مرحله آب را به بخار تبدیل می کند. نکته ی مهم اینجاست که برخلاف باورها، دستگاه اتوکلاو صرفا برای کشتن ویروس ها نیست. اما به صورت کلی باکتری ها در دمای بالا زنده نمی مانند پس برای استریل کردن مواد پلاستیکی حساس مناسب است. به دلیل حرارت بالا از اتوکلاو برای استریل کردن شیر یا مواد حساس دیگر استفاده نمی شود چون طعم و ویژگی های ماده عوض می شود.

اتوکلاو نیاز به مراقبت ویژه و بازرسی و کنترل مداوم دارد. دستگاه اتوکلاو برای فرآیند های صنعتی که به دما و فشار بالا نیاز دارند هم استفاده می شود.

انواع مدل های دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی

ابعاد دستگاه اتوکلاو در هر مدلی متفاوت است. در همه ی مدل ها اتوکلاو به شکل استوانه دردار است. ابعاد آن از کوچک ( آزمایشگاهی) شروع شده و تا 50 فوت (ابعاد صنعتی) وجود دارد.

دستگاه اتوکلاو چیست؟

اتوکلاو از نظر درجه بندی حرارت به 2 دسته تقسیم می شود

محدوده درجه بالا ( 250 – 274 درجه فارنهایت یا 132 – 134 درجه سانتی گراد) و پایین (250 – 254 درجه فارنهایت یا 121 – 123 درجه سانتی گراد)

اتوکلاو های رومیزی دارای انواع دیجیتال، حجم 25 لیتری، تنظیم کننده مدت زمان، فشار و دما می باشد. انواع اتوکلاو

اتوکلاو ها دارای 3 کلاس هستند : کلاس N، کلاس S و کلاس B.

دستگاه اتوکلاو کلاس N =  معمولا برای ابزار های جامد بدون پوشش می باشد. برای خرید و انتخاب این مدل باید بسیار دقت کرد. این دستگاه برای استریل وسایل پوشش دار (مثل پارچه) و حفره دار به کار نمی رود.

دستگاه اتوکلاو کلاس S = این مدل هم مانند کلاس N برای ابزارهای جامد می باشد با این تفاوت که هم برای وسایل پوشش دار و هم برای بدون پوشش و وسایل سوراخ دار مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین دارای پمپ وکیوم و سیکل خشک کن می باشد.

دستگاه اتوکلاو کلاس B = در این مدل علاوه بر تامین تمام پوشش های کلاس N و S، مواد نساجی را هم پوشش می دهد. اتوکلاو های این کلاس پمپ وکیوم قوی دارد که تا حدود -0.9 بار خلاء ایجاد می کند.

موارد مورد استفاده از دستگاه اتوکلاو:

به طور ویژه در پزشکی، دندان پزشکی، دامپزشکی، صنایع شیمیایی و صنایع مواد غذایی کاربرد دارد. باید دقت داشته باشید که برای داروهای سرطان زا، رادیولوژی ها، مواد شیمیایی قابل تبخیر، سمی و قابل اشتعال نمی توان از اتوکلاو استفاده کرد. دستگاه اتوکلاو برای تمیز کردن، آلودگی زدایی، ذخیره سازی مواد به کار می رود. همچنین از اتوکلاو برای حذف مطمئن یک شی استفاده می شود. موارد مورد استفاده ی دیگر: ایجاد محیط مناسب برای کشت باکتری، سترون کردن لوازم آلوده، تهیه وسایل مورد استفاده در نمونه گیری.

نحوه استفاده از دستگاه اتوکلاو چگونه است؟

یکی از سوالات متداولی که برای نحوه ی کار با توکلاو پرسیده می شود، نحوه ی اتصال به برق شهری است. به طور کلی اتوکلاو با برق 220 ولت و فرکانس 50 هرتز کار می کند. نوسانات 180 تا 220 ولت هیچ مشکلی در کارکرد اتوکلاو ایجاد نمی کند. توجه کنید که اگر این تغییرات بیشتر از حد فوق باشد باید یک ترانسفورماتور مناسب در ان بگذارید. سیم کشی آن هم باید از سیم الکتریکی به قطر 2 میلی متر باشد.

برای آبگیری اتوکلاو باید درب دستگاه را باز کنید و سپس سینی را بیرون بکشید. تا لبه پلیت max درون آن آب بریزید. وسایل را در اتوکلاو گذاشته و درب را ببندید. در این مواقع اگر دستگاه به اندازه ی کافی آب نداشته باشد روی صفحه ی نمایشگر ارور نمایان می شود و این یعنی LED مربوط به water خاموش است.

وقتی اتوکلاو به اندازه کافی آبگیری شد شما می توانید مدت زمان استریل شده را تنظیم کنید. کلید on را بزنید. چون از قبل دستگاه آبگیری شده است. بعد از آن دستگاه به صورت خودکار مراحل را انجام می دهد. اگر نیاز به تغییر زمان استریل بود دستورالعمل زیر را انجام بدهید. کلید SET را بزنید. صفحه نمایشگر به صورت خودکار مراحل را انجام می دهد.اگر نیاز به تغییر زمان استریل بود دستوالعمل زیر را انجام بدید.

کلید SET را بزنید. صفحه نمایشگر به صورت 15:00 در می اید. مجددا SET را بزنید تا بتوانید با کلیدهای up و down تغییر ایجاد کنید. سپس SET را 3 بار فشار داده تا به حالت دما برگردد و اماده ی START شود و این مدت تایم در حافظه ذخیره می شود. در این حالت المنت دستگاه روشن می شود. چراغهای HEATER و WATER با رسیدن دمای دستگاه به 121.5 درجه سانتی گراد، روشن می شود. چراغ گرم کن HEATER خاموش می شود و تایم استریل به صورت معکوس شروع به کار می کند. اگر خواستید مدت زمان استریل را ببینید، کلید TIME/DOOR را فشار بدهید تا مدت زمان باقیمانده از استریل را به شما نشان بدهد. بعد از 15 ثانیه خود به خود به حالت اولیه برگشته و دمای اتوکلاو را نشان می دهد. وقتی زمان استریل LED تمام شد گرمکن خاموش می شود و جمله ی end of sterile روی نمایشگر نمایش داده می شود. در این حالت باید دکمه ی power را فشار دهید تا خاموش شود. شیر تخلیه ی بخار روی درب را باز کنید تا بخار به طور کامل خارج شود و درجه فشار روی درب به صفر برسد. در نهایت درب اتوکلاو را باز کنید.

چه مواردی را می توان اتوکلاو کرد؟

به صورت کلی پاتوژن های رشد کرده، سلول های انسانی، حیوانی و گیاهی، مواد آلوده شده به مدفوع انسان و حیوان، محصولات خونی انسان و حیوان و… را می توان اتوکلاو کرد. مواد عفونی باید جمع آوری شده و اتوکلاو شود. توجه کنید که مایعات عفونی را هم حتما باید اتوکلاو کرد و بعد در سیستم فاضلاب ریخت.

مواردی که باید در هنگام کار با دستگاه اتوکلاو رعایت کرد :

 نکته ی مهمی که در هنگام کار با دستگاه اتوکلاو باید رعایت کرد این است که قبل از خشک شدن مواد نباید آن ها را از دستگاه خارج کرد. کافی بودن مقدار آب در دستگاه بسیار مهم است. اتوکلاو اندازه های مختلفی دارد. کوچکترین اندازه ی آن رومیزی و بزرگترین آن، دستگاه پیچیده ای است و برای بهره برداری از آن نیاز به مراحل پیش از نصب داریم.

همچنین بیشتر از سه چهارم دستگاه نباید پر شود. مواد نوک تیز نباید درداخل کیسه اتوکلاو قرار بگیرد. برای این کار از ظروف مخصوص زباله های نوک تیز استفاده کنید. تا به عنوان زباله های تیز و برنده دفع شود. کیسه ها برای استریل شدن در اتوکلاو حتما به صورت شل و آزاد بسته بندی شوند تا جریان بخار آب آزادانه در آن جریان داشته باشد. ظروف شیشه ای هم باید روی کناره ی خود قرار داشته باشند تا هوا به راحتی در آن ها رد و بدل شود. توجه کنید   که بخار توانایی نفوذ در چربی ها را ندارد به همین دلیل وسایل چرب را از یک طریق دیگر استریل کنید. اگر دستگاه رسوب تشکیل داد حتما از آب مقطر استفاده کنید. اگر ظروف مایع دارید، یک سوم آن را پر کنید و بقیه را خالی بگذارید.

اتوکلاو را حتما در داخل آزمایشگاه نگهداری کنید. اگر خارج از محیط نگهداری می کنید، حتما وسایل را در ظرف ضد نشست و قابل استریل کردن بگذارید. این دستگاه در دماهای بالا نتیجه ی مطلوبی نمی دهد بنابراین ازدما و زمانی که در دستورالعمل های هر کدام آمده، استفاده کنید. حداقل زمان لازم برای اتوکلاو کردن 30-45 دقیقه است. مثلا برای استریلیزسیون محلول ها و ویال های کار با دقیقه و دمای 121 درجه است. اما مواد عفونی خطرناک تر مثل محیط کشت تلقیح و نمونه های عفونی باید 1 ساعت اتوکلاو شوند.

بعد از تمام شدن زمان استریل کردن نمونه ها، اول دستگاه را خاموش کنید و دریچه ی خروج بخار را باز کنید تا فشار داخل دستگاه به صفر برسد. حتما به یاد داشته باشید که هیچگاه قبل از اینکه حرارت و فشار اتوکلاو به حال عادی برنگشته درب آن را باز نکنید. وقتی دریچه ی خروجی را باز می کنید، صورتتان را از آن دور نگهدارید تا دچار سوختگی نشوید.

دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی

مواد داخل اتوکلاو چگونه دفع می شود؟

مایعات عفونی را در داخل فاضلاب می ریزند. اما آگار آب شده در اثر اتوکلاو را نباید در فاضلاب ریخت. صبر کنید سرد شود سپس به عنوان زباله جامد آن را دفع کنید.

قیمت های اتوکلاو با توجه به نوع کاربرد و اندازه ی آن متفاومت می باشد. برای اطلاع از قیمت های دستگاه اتوکلاو تماس بگیرید.

تماس با ما

1/5 (2 Reviews)